ضرورت احیای صادرات در کنار تداوم عرضه داخلی

حمید حاج اسماعیلی در گفت‌وگو با ایسنا، در تحلیل دیدگاه رهبر شهید انقلاب درباره اقتصاد مقاومتی به عنوان راهبرد افزایش تاب آوری اقتصادی، اظهار کرد: به دلیل تحریم‌ها و شرایط خاصی که از ابتدای انقلاب در کشور داشتیم ناگزیر به این سمت رفتیم که در بسیاری از تولیدات به خوداتکایی و خودکفایی برسیم و خوشبختانه با اجرای معنویات رهبر شهید در زمینه پایداری امنیت غذایی و اجرای سیاست‌های مدنظر ایشان در حوزه تولید ارزاق و کالاهای اساسی پیشرفت‌های خوبی داشتیم و درحال حاضر حدود ۸۰ درصد خودکفا هستیم.

وی ادامه‌ داد: طی چند سال گذشته که با مشکلات تحریمی شدید مواجه بودیم، خصوصا سال گذشته که دچار جنگ و تهدیدات امنیتی شدیم، به خوبی نشان داده شد که نباید در حوزه کالاهای اساسی و ارزاق عمومی وابستگی به خارج داشته باشیم. در دوران کرونا نیز مساله امنیت غذایی بیش از پیش خود را نشان داد، زیرا کمبودهای زیادی اتفاق افتاد و ارزش کالاها و مواد غذایی افزایش پیدا کرد ولی ما با اتکا به ظرفیت‌های داخلی و پایداری زنجیره تامین تلاش کردیم کمبود ارزاق و کالاهای اساسی را جبران کنیم و همین امر باعث شد تا در جنگ ۱۲ روزه و جنگ اخیر، آثار مثبت تامین غذایی و خودکفایی را شاهد باشیم.

حاج اسماعیلی با بیان اینکه کنترل تبعات اقتصادی بسته بودن تنگه هرمز نیز نشان داد چون از قبل تدابیر لازم پیش‌بینی و بستر تاب‌آوری اقتصادی فراهم شده بود، کمبودی را شاهد نبودیم، یادآورشد: قفسه فروشگاه‌ها مملو از کالا و مایحتاج روزمره مردم بود و در حوزه انرژی و بنزین نیز تصمیمات مقتضی گرفته شده بود.

وی ضمن اشاره به اهمیت بخش کشاورزی در بحث خودکفایی داخلی، خاطرنشان کرد: رهبر شهید انقلاب در زمینه توسعه زیرساخت‌های کشاورزی، افزایش تولید داخلی و دستیابی به امنیت غذایی پایدار، نگاه راهبردی داشتند و سیاست‌های لازم را تبیین کردند. این سیاست‌ها در عین تقویت، باید مورد بازنگری قرار گیرد و اگر ضعف‌هایی داریم، برطرف شود. باید بیش از ۸۰ درصد امنیت غذایی در ایران وابسته به تولیدات داخلی باشد. تحقق این هدف مستلزم بهره‌وری بخش کشاورزی است. اگر بهره‌وری اتفاق بیفتد، امکان صادرات هم به وجود می‌آید و از طریق صادرات، ارزآوری می‌شود و تولیدات ما پایداری و استحکام خود را حفظ می‌کند. بازارهای گسترده‌ای در همسایگی ما هست که می‌تواند برای صادرات محصولات کشاورزی موثر باشد.

این کارشناس اقتصادی با بیان اینکه سیاست عرضه کامل در داخل باید تداوم یابد و در عین حال بازارهای صادرات به همسایگان که به دلیل جنگ متوقف شده بود، دوباره فعال شود، ادامه داد: در بحث کشاورزی باید به ظرفیت‌های اشتغال این بخش توجه کنیم. درحال حاضر با مشکل بیکاری مواجه هستیم و جوانان آماده به کار زیادی داریم. از سوی دیگر فارغ التحصیلان بسیاری در رشته‌های مرتبط با حوزه کشاورزی از قبیل کاشت و برداشت و مهندسی کشاورزی وجود دارد که استفاده از توانمندی و کارآفرینی آنها می‌تواند بهره‌وری در این بخش ها را بالا ببرد.  با توجه به پتانسیل‌های بسیاری که در زمینه مواد غذایی و تولیدات کشاورزی وجود دارد، اگر بتوانیم از ظرفیت‌های موجود در حوزه کشاورزی به نحو شایسته بهره برداری کنیم، ضمن افزایش بهره‌وری، زمینه رشد و شکوفایی اقتصادی فراهم می شود.

حاج‌اسماعیلی کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی را از دیگر تاکیدات مقام معظم رهبری (ره) عنوان کرد و گفت: در بحث جایگزین کردن مالیات با درآمدهای نفتی، پیشرفت‌های زیادی داشتیم. چند سال است که بیشترین اتکای بودجه به سمت درآمدهای مالیاتی رفته است. البته در یک سال گذشته به دلیل شرایط جنگی، درآمدهای مالیاتی تا حدودی آسیب دید ولی تا قبل از آن، هر سال رشد داشتیم و بیش از ۱۰۰ درصد رشد هم حاصل شده است.  با استفاده از امکانات، تکنولوژی و دانش جدید می‌توان در حوزه مالیاتی به قدری توسعه پیدا کرد که نفت و درآمدهای نفتی صرف توسعه زیرساخت ها شود؛ چنانچه در ۴ سال گذشته بیش از ۷۰ درصد بودجه جاری کشور از محل درآمدهای مالیاتی بوده و یک گام بزرگ در این حوزه برداشته شده است.