شرکای تجاری جدید؛ راهکار خنثیسازی تحریم ایران
شرکای تجاری جدید در شرایطی که کشور در شرایط تحریمی بهسر میبرد، میتواند فشار اقتصادی بر کشور را کاهش دهد.
در شرایطی که کشور حدود دو دهه است که با تحریمهای ظالمانه خارجی روبهرو است، بهنظر میرسد با توجه به تداوم تحریمها علاوه بر آنکه سیاستگذار حوزه دیپلماسی باید بهدنبال رفع تحریمها باشد، دولت باید بیشتر بهدنبال خنثیسازی تحریمها از راههای مختلفی همچون افزایش شرکای تجاری باشد.
شوک به تجارت خارجی
در شرایطی که کشور درگیر تحریمهای خارجی میشود اولین بخش از اقتصاد که دچار آسیب جدی میشود بخش تجارت و تراز تجاری کشور است، در این شرایط در ابتدا فشار شدیدی به اقتصاد کشور وارد میشود چرا که میزان تجارت کشور آسیب میبیند و عملاً درآمدهای ارزی کشور بهشدت کاهش پیدا میکند، در این موقعیت به اقتصاد کشور شوک جدی وارد میشود، برای کاهش این شوک باید رویکرد مناسبی از سوی دولت و سیاستگذاران اقتصادی اتخاذ شود تا تابآوری اقتصاد کشور افزایش یابد، از جمله مهمترین اقدامات برای کاهش آسیبهای تحریم، شناسایی شرکای جدید تجاری است، چرا که عملاً با اعمال تحریمهای خارجی امکان صادرات کالا نیز به برخی از بازارها کاهش پیدا میکند؛ اما راهحل چیست؟
افزایش شرکای جدید تجاری
بسیاری از کشورهای دنیا در طول تاریخ بهواسطه اختلافات سیاسی درگیر تحریم بوده و هستند، ابزار تحریم تلاش میکند کشورهای تحریمشونده را تحت فشار قرار دهد تا رفتار این کشورها تغییر پیدا کند، از طرفی کشورهای تحریمشونده نیز تلاش میکنند با استفاده از راهبردهایی که شاید مهمترین آنها شناسایی شرکای جدید باشد اقدامات کشور تحریمکننده را خنثی کنند، چین و روسیه از جمله کشورهایی هستند که در طول تاریخ خود بارها مورد تحریم قرار گرفتند و توانستند تأثیرات مخرب تحریم را کاهش دهند.
چین چگونه اثرات تحریم را کاهش داد؟
چین که در دهه ۵۰ میلادی با تحریمهای آمریکایی روبهرو بوده است برای مقابله با تحریمها تلاش کرد روابط اقتصادی خود را با کشورهای همسو بهشدت گسترش دهد، در نتیجه این سیاست، طی سال ۱۹۵۰ مراودات تجاری چین با کشورهای دوست (اردوگاه سوسیالیسم) ۳۲.۴ درصد رشد کرد و این روند تا سال ۱۹۵۱ ضمن تداوم سیر صعودی به ۵۲.۹ درصد رسید.
تداوم جدی سیاستهای اقتصادی تعیینشده از سوی چین موجب شد این روند در سال ۱۹۵۲ ادامه یابد و رکورد رشد ۷۲درصدی تجارت چین با این کشورها را ثبت نمود و تا سالهای پایانی دهه پنجاه میلادی نیز رشد ۷۰درصدی مناسبات اقتصادی را همچنان ثابت و محفوظ بدارد، با اجرای این سیاست تا حدی وضعیت اقتصادی چین بهبود پیدا کرد و عملاً فشار تحریمهای ایالات متحده کاهش یافت.
چین و هند شرکای جدید روسیه
به گزارش تسنیم؛ در سالهای اخیر روسیه هم با توجه به گسترش روابط با کشورهای همسو تلاش کرد از آسیب تحریم کشورهای غربی بکاهد، این کشور با افزایش روابط تجاری خود با کشورهای همسو موفق شد از یکسو بهواسطه منابع انرژی گستردهای که دارد کشورهای تحریمشونده را تحت فشار قرار دهد چرا که صادرات انرژی به کشورهای متخاصم را محدود کرد و از طرفی با شناسایی شرکای جدید و بازارهای جدید روابط اقتصادی خود را استحکام ببخشد از جمله این بازارها میتوان به چین و هند اشاره کرد.
در حالی که روسیه مجبور بود بهدلیل حمله به اوکراین روابط تجاری خود را با اتحادیه اروپا کاهش دهد چین و هند را جایگزین آنها کرد؛ در این شرایط هرچه روابط اقتصادی روسیه با اتحادیه اروپا کاهش پیدا میکرد روابط روسیه با چین و هند افزایش پیدا میکرد، تا حدی که در پایان سال ۲۰۲۵ تجارت میان چین و روسیه با رشد ۲درصدی به بیش از ۲۲۸ میلیارد دلار رسیده است که نشان از افزایش مبادلات دو کشور دارد،
این در حالی است که میزان تجارت میان این دو کشور در سال ۲۰۲۲ که تحریمهای اتحادیه اروپا و آمریکا شدت بیشتری یافت تنها حدود ۱۹۳ میلیار دلار بوده است، این آمار نشان میدهد با آغاز جنگ اوکراین مراودات روسیه با چین افزایش پیدا کرده است و احتمالاً این روند ادامه داشته باشد.
تجارت روسیه با هند نیز بهنسبت سالهای گذشته افزایش داشته است و درپایان سال ۲۰۲۵ به بیش از ۷۰ میلیارد دلار رسیده است که در این میان واردات روسیه به هند بیش از ۶۶ میلیارد دلار است و صادرات هند به روسیه حدود ۴ میلیارد دلار است، این در حالی است که حجم تجارت میان این دو کشور در سال ۲۰۲۲، ۱۳ میلیارد دلار بوده است، بهعبارتی با آغاز جنگ اوکراین تجارت میان دو کشور افزایش زیادی پیدا کرده است و این بهمعنی آن است که روسیه در پیدا کردن بازار جدیدی برای صادرات کالاهای خود موفق بوده است.
تجارت با آفریقا؛ لازم اما ناکافی
الگوی روسیه و البته چین میتواند مورد توجه ایران هم قرار بگیرد و سیاستگذاران در قالب دیپلماسی اقتصادی بهدنبال بازارهای جدیدی برای محصولات ایرانی باشند، از جمله بازار جدیدی که میتواند برای کالاهای ایرانی مقصد مناسبی باشد برخی از کشورهای آفریقایی هستند چرا که بازارهای مصرف بزرگی دارند و به میزان کمتری از تحریمهای ایالات متحده آمریکا تبعیت میکنند در نتیجه میتواند بهعنوان بازار جدیدی برای کالاهای ایرانی مطرح باشد،
البته در این حوزه تلاشهایی هرچند بهصورت جزئی صورت گرفته است؛ براساس آخرین آمارها میزان تجارت ایران در ۹ماهه امسال با ۳۶ کشور آفریقایی به ۹۴۰ میلیون دلار رسیده است؛ آماری که بهنظر میرسد در صورت اراده سیاستگذاران میتواند افزایش پیدا کند.
در پایان با توجه به وضعیت فعلی، دولت و سیاستگذاران اقتصادی میتوانند با افزایش شرکای تجاری، صادرات کالا را افزایش دهند و درآمدهای ارزی کشور افزایش پیدا کند، در شرایط فعلی سیاستگذار باید بهدنبال خنثیسازی تحریم باشد چرا که منجر به افزایش قدرت اقتصادی کشور میشود.
