صف۵هزارکامیونی بازرگان؛مطالبه ازتیم اقتصادی برای تأمین ایکسری باکیفیت
سنگین شدن صف کامیونهای بازرگان،نگاهها را به نقش سازمان برنامه و وزارت اقتصاددر تأمین ایکسری معطوف کرده است.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، مرز بازرگان در شرایطی با افزایش قابل توجه ترافیک کامیونها مواجه شده که مسئله تأمین و استقرار دستگاههای ایکسری با کیفیت با هدف بهبود نظارت در حوزه کشفیات مواد مخدر همچنان در انتظار یک تصمیم اجرایی است؛ موضوعی که اکنون با ورود رئیس سازمان برنامه و بودجه به پرونده، میتواند از مرحله پیگیریهای دستگاهی عبور کرده و به یک تصمیم مشخص برای تأمین تجهیزات مورد نیاز این مرز تبدیل شود.
بر اساس پیگیریهای انجامشده، تعداد کامیونهای موجود در صف مرز بازرگان از حدود ۳ هزار دستگاه در خردادماه به حدود ۵ هزار دستگاه در مردادماه رسیده است. روزانه نیز حدود ۶۰۰ کامیون از ترکیه وارد ایران و حدود ۳۰۰ کامیون از ایران به سمت ترکیه خارج میشوند؛ اختلافی که در کنار محدودیتهای کنترلی با کیفیت، به افزایش ترافیک و ماندگاری کامیونها در این مرز منجر شده است. نکته جالب توجه اینکه هم اکنون سه دستگاه ایکس دراین مرز وجود دارد اما به نظر میرسد کیفیت اشکار سازی مطلوب نیست.
ماجرا از این قرار است که از سال گشته دستور تامین ایکس ری های با کیفیت صادر شده اما هیچ گام مشخصی برای اجرای آن برداشته نشده است. این درحالی است که حالا بد از محدودیت در بنادر جنوبی کشور تنها به عنوان یک نمونه مرز زمینی بازرگان به شدت اهمیت پیدا کرده است. در این بین با اضافه شدن بخشی از بار کالا به این منطقه شاهد صفوف طولانی چندین روزه کشنده ها هستیم. نکته مهم اینکه علت اصلی این موضوع به کشفیات بالای مواد مخدر در سمت ترکیه ارتباط پیدا کرده و تا کنون رایزنیها برای افزایش سرعت خروج کالا از مرز ایران به سمت ترکیه به نتیجه مشخصی نرسیده است.
اما نکته جدید در پرونده روان سازی مرزهای زمینی در شرایط جنگی و محدودیت در بنادر جنوب کشور، جلسهای است که امروز سوم شهریورماه در معاونت علمی ریاستجمهوری برگزار میشود؛ جلسهای که قرار است در آن طرح کلان تجهیز گمرکات به دستگاههای ایکسری بررسی شود و نمایندگان دستگاههای متعددی از جمله گمرک، سازمان برنامه و بودجه، ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز، وزارت صمت، سازمان ملی استاندارد و وزارت کشور حضور داشته باشند.
نوبت اقدام عملی مسئولان سازمان برنامه است
در این جلسه، معاون سازمان برنامه و بودجه نیز دعوت شده است؛ موضوعی که اهمیت ویژهای دارد، چراکه رئیس این سازمان چند روز قبل در جریان بازدید از مرز بازرگان، موضع روشنی درباره تأمین تجهیزات مورد نیاز گمرک اعلام کرده بود.
حمید پورمحمدی، رئیس سازمان برنامه و بودجه، ۳۰ مردادماه در جریان سفر به آذربایجان غربی و بررسی مشکلات مرز بازرگان اعلام کرد که دولت برای تأمین و استقرار تجهیزات (آشکار ساز با کیفیت) مورد نیاز گمرک آمادگی دارد.
وی حتی تأکید کرد اگر بخش خصوصی برای تأمین و واردات دستگاههای ایکسری خارجی اقدام کند، دولت آماده مشارکت و همکاری در این زمینه است.
اکنون که معاون سازمان برنامه در جلسه امروز حضور خواهد داشت، انتظار میرود همان موضع اعلامشده از سوی رئیس سازمان برنامه در بازدید از بازرگان، در این جلسه نیز پیگیری و به یک مسیر اجرایی مشخص تبدیل شود.
به بیان روشنتر، مطالبه امروز این نیست که بار دیگر ضرورت تجهیز بازرگان به ایکسری مطرح شود؛ مطالبه این است که سازمان برنامه مشخص کند برای اجرای این وعده چه اقدامی انجام خواهد داد و منابع مورد نیاز چگونه و در چه زمانی تأمین میشود.
چرا مصوبه سال گذشته ستاد اقتصادی هنوز به نتیجه نرسیده است؟/ وزارت اقتصاد شفاف سازی کند
این مطالبه در شرایطی مطرح میشود که موضوع تأمین دستگاههای ایکسری خارجی پیش از این نیز در سطح عالی دولت مطرح شده بود.
حدود یک سال قبل و در جریان بررسی موضوع در ستاد اقتصادی دولت با حضور رئیسجمهور، مجوزهای لازم برای واردات دستگاههای ایکسری خارجی مطرح و تصمیماتی در این زمینه اتخاذ شد. با این حال، با گذشت ماهها هنوز این تصمیم به نتیجه عملی مشخصی در مرز بازرگان نرسیده است.
اکنون یک سؤال مشخص همچنان باقی است: چرا با وجود تصمیم دولت و اعلام حمایت دولت، فرآیند تأمین ایکسری همچنان بلاتکلیف است؟
اگر موانع مالی وجود داشته،وزارت اقتصاد اکنون باید درباره نحوه تأمین منابع توضیح دهد؛ اگر مشکل از فرآیند واردات است، به عبارت دیگر وزارت اقتصاد و گمرک باید مانع را اعلام کنند و اگر مسئله انتخاب یا تأیید فنی تجهیزات است، دستگاههای مسئول باید زمانبندی رفع آن را مشخص کنند.
ادامه وضعیت فعلی بدون تعیین مسئول و زمانبندی مشخص، عملاً به معنای ادامه همان چرخهای است که طی ماههای گذشته باعث شده مسئله ایکسری مرزهای مهم کشور میان دستگاههای مختلف دستبهدست شود. در این میان، گمرک نیز نمیتواند صرفاً به طرح مشکل کمبود تجهیزات اکتفا کند. گمرک بهعنوان دستگاهی که مستقیماً با فرآیند کنترل کالا و کامیون در مرز مواجه است، باید در جلسات تصمیم سازی تصویر روشنی از ظرفیت فعلی ایکسری، میزان نیاز مرزهای مهم کشور، تعداد تجهیزات مورد نیاز، زمان مورد نیاز برای استقرار آنها و آثار این تجهیزات بر کاهش صف ارائه کند.
نقش وزارت خارجه چیست؟
با توجه به اهمیت تبادلات مرزی و نقش مرز بازرگان در تداوم جریان تجارت میان ایران و کشورهای منطقه، لازم است وزارت امور خارجه نیز در کنار دستگاههای اجرایی و اقتصادی، نقش فعالتر و مؤثرتری در رفع موانع موجود ایفا کند. ایجاد صفهای طولانی کامیونها و افزایش زمان توقف ناوگان در این مرز، علاوه بر تحمیل هزینههای مضاعف به فعالان اقتصادی و رانندگان، میتواند بر روند تأمین کالا و استمرار مبادلات تجاری دو کشور اثرگذار باشد. از این رو، رایزنی و هماهنگی مستمر با طرف مقابل، پیگیری مسائل فنی و اجرایی و استفاده از ظرفیت دیپلماسی مرزی برای تسهیل عبور کامیونها و کاهش زمان توقف، باید با جدیت بیشتری دنبال شود تا ضمن جلوگیری از اختلال در زنجیره تأمین، روند تجارت خارجی در این مسیر مهم با کمترین وقفه ادامه یابد.
لازم به ذکر است اگر سازمان برنامه و بودجه قرار است برای تأمین مالی ورود کند، گمرک وزارت اقتصاد نیز باید نیاز دقیق و برنامه اجرایی خود را روی میز بگذارد.
این موضوع اهمیت بیشتری دارد، زیرا مسئله صرفاً افزایش تعداد کامیونها در مرزهای مهم زمینی نیست؛ بلکه محدودیت ظرفیت کنترلی در شرایطی که بخشی از مسیرهای تجاری کشور با محدودیت مواجه شدهاند، میتواند بازرگان را به گلوگاه تجارت زمینی کشور تبدیل کند.
بر این اساس جلسه سوم شهریورماه در معاونت علمی ریاستجمهوری میتواند یک نقطه تعیینکننده در این پرونده باشد.
حضور معاون سازمان برنامه و بودجه، معاون وزیر اقتصاد و رئیس کل گمرک، مسئولان ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز، وزارت صمت، سازمان استاندارد و سایر دستگاههای مرتبط این فرصت را فراهم کرده است که مسئله ایکسری از یک مطالبه کلی خارج شود و به یک برنامه اجرایی تبدیل شود.
به عنوان یک نکته اولیه انتظار میرود معاون سازمان برنامه در این جلسه، وعده رئیس سازمان برنامه در بازدید از بازرگان را پیگیری کند و مشخص شود دولت برای عملیاتی کردن این وعده چه تصمیمی گرفته است.
مرزهای زمینی دیگر منتظر وعده جدید نیست
صف ۵ هزار کامیونی در مردادماه، در مقایسه با ۳ هزار کامیون در خرداد، نشان میدهد مسئله بازرگان دیگر در سطح یک مشکل مقطعی قابل بررسی نیست.
در چنین شرایطی، تکرار اینکه «مرز نیاز به ایکسری دارد» یا «دولت برای تأمین تجهیزات آمادگی دارد» مسئله را حل نمیکند. آنچه اکنون مورد نیاز است، تعیین تکلیف مصوبه، تأمین اعتبار، تعیین دستگاه مسئول و اعلام زمان استقرار تجهیزات است.
از همین رو، جلسه امروز باید به جای تولید یک مصوبه یا وعده جدید، تکلیف تصمیمات قبلی را روشن کند؛ بهویژه آنکه رئیس سازمان برنامه و بودجه شخصاً در بازدید از مرز بازرگان اعلام کرده دولت برای تأمین تجهیزات آمادگی دارد.
اکنون توپ در زمین سازمان برنامه و بودجه، وزارت اقتصاد و حتی خود گمرک است؛ بازرگان بیش از آنکه به وعده دیگری درباره ایکسری نیاز داشته باشد، به زمانبندی مشخص برای استقرار آن نیاز دارد.
