بازار ۱.۴ میلیارد دلاری مواد غذایی ازبکستان در انتظار ایران
بازار ۱.۴ میلیارد دلاری مواد غذایی ازبکستان در حالی پیش روی صادرکنندگان ایرانی است که تجارت دو کشور در نیمه نخست ۲۰۲۶ به ۳۰۵ میلیون دلار رسید و سه سند همکاری نیز به تازگی امضا شده است.
به گزارش خبرنگار مهر، بازار ازبکستان در حالی به یکی از بازارهای رو به رشد آسیای مرکزی تبدیل شده که واردات مواد غذایی این کشور در سهماهه نخست سال ۲۰۲۶ با جهشی نزدیک به ۴۶ درصد به ۱.۴ میلیارد دلار رسیده است؛ بازاری که در مقابل، سهم ایران از آن همچنان محدود است و فعالان اقتصادی معتقدند توسعه صادرات صنایع غذایی ایران به تاشکند نیازمند حل موانع مالی، حملونقل و شناخت دقیقتر بازار است.
ازبکستان در سالهای اخیر مسیر توسعه تجارت خارجی خود را با سرعت بیشتری دنبال کرده و رشد واردات، افزایش سرمایهگذاری خارجی و توسعه ارتباط با بازارهای منطقهای، این کشور را به یکی از بازارهای قابل توجه آسیای مرکزی تبدیل کرده است.
بر اساس آخرین آمار کمیته ملی آمار ازبکستان، واردات این کشور در سهماهه نخست سال ۲۰۲۶ به ۱۲.۲ میلیارد دلار رسیده است. در این میان، محصولات غذایی و حیوانات زنده با سهم حدود ۱.۴ میلیارد دلار، یکی از گروههای اصلی وارداتی بودهاند. نکته قابل توجه آنکه واردات این گروه نسبت به مدت مشابه سال قبل ۴۵.۹ درصد رشد کرده است.
این ارقام نشان میدهد بازار مواد غذایی ازبکستان صرفاً یک بازار مصرف داخلی نیست و با توجه به جمعیت بیش از ۳۷ میلیون نفری این کشور و جایگاه آن بهعنوان یکی از مراکز تجاری آسیای مرکزی، میتواند برای صادرکنندگان مواد غذایی منطقه اهمیت بیشتری پیدا کند.
رشد تجارت خارجی ازبکستان
رشد بازار غذا را باید در چارچوب بزرگتر اقتصاد تجارت خارجی ازبکستان دید. این کشور در ژانویه ۲۰۲۶، تنها در یک ماه، ۵.۸ میلیارد دلار تجارت خارجی ثبت کرد که نسبت به ژانویه سال قبل ۲۹.۲ درصد بیشتر بود. واردات در این ماه به ۴.۱ میلیارد دلار رسید و رشد سالانه آن ۳۰.۳ درصد اعلام شد.
در سهماهه نخست سال نیز تجارت خارجی ازبکستان به حدود ۱۸ میلیارد دلار رسید. واردات با رشد ۳۰.۸ درصدی به بیش از ۱۲.۲ میلیارد دلار افزایش یافت؛ یعنی تقاضای وارداتی این کشور با سرعتی بیشتر از رشد کل تجارت در حال افزایش است.
ساختار واردات نیز تصویر روشنی از بازار هدف صادرکنندگان ارائه میدهد. پس از ماشینآلات و تجهیزات حملونقل، کالاهای صنعتی و محصولات شیمیایی، مواد غذایی یکی از بزرگترین گروههای وارداتی ازبکستان استپس از ماشینآلات و تجهیزات حملونقل، کالاهای صنعتی و محصولات شیمیایی، مواد غذایی یکی از بزرگترین گروههای وارداتی ازبکستان است. در کنار آن، واردات روغنها و چربیهای حیوانی و گیاهی در سهماهه نخست سال به ۱۵۸.۱ میلیون دلار رسید که رشد سالانه ۴۶ درصدی داشت؛ واردات نوشیدنیها نیز با افزایش ۴۲.۶ درصدی به ۷۱.۳ میلیون دلار رسید.
فاصله ۳۰۰ میلیون دلاری ایران با بازار ازبکستان
در مقابل این بازار بزرگ، حجم تجارت ایران و ازبکستان هنوز فاصله قابل توجهی با ظرفیت بالقوه دارد. بر اساس اعلام وزارت سرمایهگذاری، صنعت و تجارت ازبکستان، تجارت دو کشور در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ با رشد ۳۷.۵ درصدی به ۳۰۵ میلیون دلار رسیده است.
اگرچه رشد ۳۷.۵ درصدی نشاندهنده افزایش مناسبات تجاری دو کشور است، اما مقایسه این رقم با حجم تجارت خارجی ازبکستان نشان میدهد روابط تجاری تهران و تاشکند هنوز سهم کوچکی از تجارت خارجی این کشور را در اختیار دارد.
همین فاصله، یکی از مهمترین دلایلی است که در ماههای اخیر توجه بخش خصوصی ایران به بازار ازبکستان را افزایش داده است. در شهریورماه نیز در جریان همایش همکاریهای کشاورزی ایران و ازبکستان، بر افزایش مبادلات دو کشور و توسعه همکاری در بخش کشاورزی و صنایع غذایی تأکید شد. در این نشست، هدف افزایش مبادلات تجاری دو کشور تا سطح ۲ میلیارد دلار نیز مطرح شد.
